Η συζήτηση με τον Αναπληρωτή Καθηγητή Βασίλη Ζεϊμπέκη στο podcast «Τεχνο-λογικά» προσφέρει μια διεισδυτική ματιά στη λειτουργία της σύγχρονης εφοδιαστικής αλυσίδας και των logistics, αποδομώντας τις σύνθετες διαδικασίες που καθιστούν δυνατή την παράδοση ενός προϊόντος από την παραγωγή στην πόρτα του καταναλωτή. Ο κ. Ζεϊμπέκης αποσαφηνίζει εξ αρχής τη διάκριση μεταξύ των δύο όρων: η εφοδιαστική αλυσίδα αποτελεί το στρατηγικό σύνολο όλων των εμπλεκόμενων μερών —από τον προμηθευτή πρώτων υλών έως το ράφι— ενώ τα logistics αποτελούν το εκτελεστικό σκέλος, δηλαδή τη φυσική διαχείριση, την αποθήκευση, τη μεταφορά και τη διανομή των εμπορευμάτων. Με μια αναδρομή στην ιστορία, υπενθυμίζει ότι οι ρίζες των logistics βρίσκονται στο στράτευμα, με τον Μέγα Αλέξανδρο να αποτελεί τον πρώτο σπουδαίο logistician της ιστορίας, ο οποίος κατανόησε τη σημασία του συντονισμού των προμηθειών και των συνδυασμένων μεταφορών για την επιτυχία των εκστρατειών του.
Η έλευση της πανδημίας της COVID-19 λειτούργησε ως ο καθοριστικός επιταχυντής του ηλεκτρονικού εμπορίου στην Ελλάδα. Ο κ. Ζεϊμπέκης αναλύει πώς άλλαξε ριζικά η καταναλωτική συμπεριφορά, με την υιοθέτηση πρακτικών όπως το omnichannel delivery και η ευρεία χρήση έξυπνων θυρίδων (lockers) και σημείων παραλαβής, οι οποίες βελτίωσαν το customer experience και μείωσαν το λειτουργικό κόστος των εταιρειών courier. Παράλληλα, θίγεται το φαινόμενο του «Quick Commerce», που υπόσχεται παράδοση σε ελάχιστο χρόνο (10 λεπτά έως 2 ώρες). Αν και η ευκολία είναι προφανής, ο καλεσμένος ασκεί κριτική, επισημαίνοντας την «απληστία» που συχνά κρύβεται πίσω από τέτοιες απαιτήσεις, καθώς και τα αρνητικά περιβαλλοντικά και κοινωνικά αποτελέσματα, όπως η ηχορρύπανση από τα δίκυκλα διανομής και το υψηλό περιβαλλοντικό κόστος των one-to-one παραδόσεων.
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της συζήτησης αφορά την «πίσω πλευρά» των επιστροφών. Ο κ. Ζεϊμπέκης καταρρίπτει τον μύθο ότι οι επιστροφές είναι «δωρεάν», εξηγώντας το τεράστιο οικονομικό και λειτουργικό κόστος για τις επιχειρήσεις. Αναφέρει μάλιστα περιστατικά καταχρηστικών συμπεριφορών, όπως η επιστροφή φορεμένων ρούχων ή ακόμα και η απάτη με προϊόντα πολυτελείας, αναδεικνύοντας τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα ηλεκτρονικά καταστήματα για να διασφαλίσουν την ακεραιότητα των εμπορευμάτων τους.
Στον τομέα της πρόβλεψης ζήτησης και της διαχείρισης αποθεμάτων, η ακρίβεια είναι κρίσιμη. Η αποφυγή της έλλειψης (out of stock) και της υπεραποθεματοποίησης (overstock) αποτελεί «στοίχημα» για κάθε επιχείρηση. Το overstock δεν είναι απλώς «παραπάνω εμπόρευμα», αλλά μια πηγή κρυφού κόστους, από τα έξοδα αποθήκευσης και την ασφάλιση μέχρι το κόστος ευκαιρίας των δεσμευμένων κεφαλαίων. Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τα δεδομένα, ενσωματώνοντας εξωγενείς παράγοντες (καιρό, οικονομική κατάσταση) για να βελτιώσει την ακρίβεια των προβλέψεων, καθιστώντας τις διαδικασίες πιο ευέλικτες.
Τέλος, το όραμα για την αποθήκη του μέλλοντος, το «Smart Warehousing», γίνεται πραγματικότητα μέσω της τεχνολογίας. Ο κ. Ζεϊμπέκης περιγράφει πώς τα συστήματα WMS αποτελούν τη βάση, πάνω στην οποία χτίζονται λύσεις όπως τα έξυπνα γυαλιά (vision picking) που καθοδηγούν τους εργαζόμενους, τα drones που εκτελούν απογραφή και περιπολίες ασφαλείας, και τα αυτόνομα ρομπότ παράδοσης. Η συζήτηση καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα logistics δεν είναι απλώς μεταφορές, αλλά το κρισιμότερο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τις σύγχρονες επιχειρήσεις, απαιτώντας διαρκή προσαρμογή και τεχνολογική αναβάθμιση.
