Το επάγγελμα του μηχανικού λογισμικού μέσα από τα μάτια του Σταύρου Σαχτούρη
Ο σημερινός μας καλεσμένος, Σταύρος Σαχτούρης, μηχανικός λογισμικού, μας μιλάει για το επάγγελμα του προγραμματιστή στο χθες, το σήμερα και...
Θεματική Ενότητα
Η πρώτη τεχνολογική επανάσταση του 21ου αιώνα
Αποψεις Ειδικων
play_circle Επεισόδιο #22 — Επιχειρηματικά Οικοσυστήματα & Τεχνητή Ν..."Αυτό που με ανησυχεί περισσότερο είναι η ταχύτητα. Γιατί η τεχνολογία τρέχει πιο γρήγορα από τους κανόνες, και έτσι η ευθύνη χάνεται σε μια γκρίζα ζώνη: ποιος ευθύνεται; Ο κατασκευαστής, η επιχείρηση, ο αλγόριθμος; Μπαίνουμε σε αυτό που λέω κι εγώ —και ήταν και μέρος του μαθήματος— τη σκοτεινή πλευρά της AI. Γιατί ως προς τους κανόνες και την υπευθυνότητα, είναι ένα πεδίο που δεν υπάρχει ακόμα."
play_circle Επεισόδιο #22 — Επιχειρηματικά Οικοσυστήματα & Τεχνητή Ν..."Ασφαλώς και χρειάζεται κριτική σκέψη, κρίση, δημιουργικότητα· γενικά, πρέπει να αναπτύξουμε περισσότερο όλες αυτές τις ανθρώπινες ικανότητες. Δεν μπορεί ένα μηχάνημα να τις αποκτήσει ποτέ — αξίες, δημιουργικότητα. Πρέπει να καλλιεργηθούμε και σαν άνθρωποι."
play_circle Επεισόδιο #22 — Επιχειρηματικά Οικοσυστήματα & Τεχνητή Ν..."Είναι μία τάση τώρα στην τεχνητή νοημοσύνη, οι agents, οι autonomous agents —δηλαδή αυτόνομοι πράκτορες, αν μπορούμε να το πούμε έτσι στα ελληνικά— οι οποίοι δεν έχουν να κάνουν μόνο με το να δώσουν δεδομένα, να αναλύσουν δεδομένα και να μας τα δώσουν. Έχουν να κάνουν και με δράση: δηλαδή συμμετέχουν στη διαδικασία λήψης απόφασης."
Απόστολος Κώστας
Επίκουρος Καθηγητής – Ηλεκτρονικά περιβάλλοντα εκπαίδευσης, επιμόρφωσης και επαγγελματικής ανάπτυξης εκπαιδευτικών
play_circle Επεισόδιο #32 — Η γνώση στην εποχή της 4ης βιομηχανικής..."Αναφορικά τώρα με το θέμα της τεχνητής νοημοσύνης, μπορούμε να πούμε ότι πλέον είναι ένα νέο εργαλείο το οποίο μπορεί να ενισχύσει ακόμα περισσότερο αυτό που λέμε δια βίου μάθηση, την ανάγκη κάποιος να μάθει πράγματα με τη χρήση της νέας τεχνολογίας και μάλιστα με ένα νέο μοντέλο, διαφορετικό από αυτά που ξέραμε μέχρι τώρα, όπως για παράδειγμα ιστοσελίδες, βίντεο στο YouTube, κοινωνικά δίκτυα, αλλά με ένα πιο διαδραστικό τρόπο, έχοντας απέναντί του ουσιαστικά έναν ψηφιακό, ακούραστο tutor, δάσκαλο δηλαδή που μπορεί να τον βοηθήσει, να τον καθοδηγήσει να μελετήσει πράγματα, έννοιες, παραδείγματα με ένα ακόμα πιο αποδοτικό, θα έλεγα, τρόπο."
play_circle Επεισόδιο #17 — Μαθαίνοντας Ψηφιακά: Η Εκπαίδευση στην Ε..."Παρουσιάζει ένα πολύ φιλικό πρόσωπο, το οποίο με έξυπνο τρόπο προσαρμόζεται στον ομιλητή. Πολλές φορές μας λέει αυτά που θέλουμε να ακούσουμε, λέει κάποια πράγματα που μπορεί να χαϊδέψουν τα αυτιά μας, ή να φανεί ότι ξέρει κάτι καλύτερα. Κι επειδή η απάντηση μπορεί να φαίνεται λογική, με τη στήριξη της τεράστιας βάσης δεδομένων που έχει, αυτό δημιουργεί ένα μεγαλύτερο αίσθημα εμπιστοσύνης ανάμεσα στον ομιλητή και τη μηχανή."
play_circle Επεισόδιο #32 — Η γνώση στην εποχή της 4ης βιομηχανικής..."Νομίζω ότι οποιοσδήποτε όχι απλά έχει δικαίωμα, αλλά και υποχρέωση να πειραματιστεί με τα νέα εργαλεία, να προσπαθήσει να τα γνωρίσει και να αναγνωρίσει τις δυνατότητες, αλλά ταυτόχρονα να μην θεωρεί τίποτα δεδομένο και πάντα να προσπαθεί να έχει μια κριτική προσέγγιση στα θέματα αυτά."
play_circle Επεισόδιο #17 — Μαθαίνοντας Ψηφιακά: Η Εκπαίδευση στην Ε..."Η τεχνητή νοημοσύνη σε τεχνικό επίπεδο δεν είναι τίποτα άλλο από αλγόριθμους οι οποίοι, με γρήγορο αλλά απλά πιθανοτικό τρόπο, γεννάνε κάποιες απαντήσεις χρησιμοποιώντας φυσική γλώσσα — χωρίς να αισθάνονται, χωρίς να μπορούν να κάνουν λογική σκέψη ή επαγωγή, χωρίς συναίσθημα, χωρίς συναίσθηση. Και προφανώς, με τα μέχρι τώρα δεδομένα, σε καμία περίπτωση δεν μπορούμε να μιλήσουμε για αντικατάσταση των δασκάλων. Όποιος τα λέει αυτά, πολύ απλά ή δεν ξέρει τι του γίνεται ή υπερβάλλει για προφανείς λόγους."
play_circle Επεισόδιο #32 — Η γνώση στην εποχή της 4ης βιομηχανικής..."Άρα λοιπόν, στην πραγματικότητα, αντί να πετύχει ένα θετικό αποτέλεσμα, απλά να τεμπελιάσει γνωστικά και να κερδίσει ενδεχομένως χρόνο, ευκολία στην καθημερινότητά του. Αυτό λοιπόν είναι το μεγάλο στίχημα του εγγραμματισμού στην τεχνητή νοημοσύνη, το οποίο είναι κάτι πολύ διαφορετικό από αυτό που λέγαμε ψηφιακό εγγραμματισμό, δηλαδή, όπως είπατε και εσείς πολύ σωστά, δουλεύω με κάποια εργαλεία, κάνω κάποια πράγματα, και είναι ένα μοντέλο το οποίο το γνωρίζουμε καλά εδώ και περίπου 20-25 χρόνια. Άρα λοιπόν είναι ένα πολύ μεγάλο στίχημα και κάτι το οποίο δεν είναι αυτονόητο."
play_circle Επεισόδιο #32 — Η γνώση στην εποχή της 4ης βιομηχανικής..."Η μεγάλη διαφορά εδώ είναι ότι ό,τι πληροφορία μάς έρχεται από τα μεγάλα γλωσσικά μοντέλα, όπως το ChatGPT, δεν έχει παραχθεί πρωτογενώς από άνθρωπο, αλλά ουσιαστικά αποτελεί μια πιθανοτική παραγωγή περιεχομένου, που έχει προέλθει από όλα αυτά τα εκατομμύρια, δισεκατομμύρια αρχεία πληροφοριών που έχει εκπαιδευτεί το εκάστοτε γλωσσικό μοντέλο."
play_circle Επεισόδιο #17 — Μαθαίνοντας Ψηφιακά: Η Εκπαίδευση στην Ε..."Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ακόμα ένα εργαλείο μαζί με όλα τα υπόλοιπα — ίσως πιο προηγμένο, πιο έξυπνο, πιο γρήγορο — ένα είδος ψηφιακού βοηθού, αυτό που λέμε personal tutor ή study buddy, με στόχο πάντα να γίνετε καλύτεροι. Αυτό που προσπαθούμε να πούμε είναι ότι δεν δεχόμαστε εργασίες οι οποίες δείχνουν ότι τεμπελιάσατε, ότι δεν προσπαθήσατε, δεν αφιερώσατε χρόνο και δεν εντάξατε την τεχνητή νοημοσύνη μέσα στη διαδικασία της μελέτης σας."
Βασίλης Ζεϊμπέκης
Αναπληρωτής Καθηγητής – Σχεδιασμός, Οργάνωση και Λειτουργία της Εφοδιαστικής Αλυσίδας
play_circle Επεισόδιο #21 — Η Εφοδιαστική Αλυσίδα: Από το ράφι στην..."Συνήθως, για να το κάνεις αυτό, χρησιμοποιείς ιστορικά στοιχεία πωλήσεων και, βεβαίως, μία σειρά από άλλες παραμέτρους που σχετίζονται με την τάση του προϊόντος. Σήμερα υπάρχει και η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, όπου ουσιαστικά χρησιμοποιούμε ιστορικά στοιχεία αλλά παίρνουμε και δεδομένα από εξωγενείς παράγοντες."
play_circle Επεισόδιο #26 — Curify: Μια πρωτοποριακή ιατρική εφαρμογ..."Γενικά, το να μπει η τεχνητή νοημοσύνη σε ένα πρόγραμμα το οποίο είναι ιατρικό είναι πολύ δύσκολο και πολύ επικίνδυνο. Οπότε αυτό που κάναμε εμείς, για να μπορεί κάποιος να χρησιμοποιήσει την εφαρμογή με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης αλλά να μην υπάρχει πιθανότητα να γίνει κάποιο λάθος, είναι ότι ο AI βοηθός —όταν του μιλάει ο εκάστοτε γιατρός και του ζητάει να κάνει κάποιες εντολές— αναλύει τη γλώσσα και την ομιλία του γιατρού και προτείνει αυτές τις διαδικασίες που θα έκανε και ο ίδιος με το χέρι. Τις εμφανίζει σε ένα όμορφο περιβάλλον, και το μόνο που ζητάει από τον χρήστη είναι να διαβάσει αυτά που έχει σκεφτεί η τεχνητή νοημοσύνη και να πατήσει το κουμπί της αποδοχής. Οπότε κάνει τις διαδικασίες, αλλά πάντα περιμένει να υπάρχει αποδοχή από ένα φυσικό πρόσωπο."
play_circle Επεισόδιο #26 — Curify: Μια πρωτοποριακή ιατρική εφαρμογ..."Το πιο καινοτόμο χαρακτηριστικό, το οποίο κάνει την εφαρμογή να ξεχωρίζει, είναι ότι έχουμε φτιάξει τον δικό μας AI agent — ο οποίος δεν είναι απλώς ένα κλασικό chatbot, που του στέλνεις ερωτήσεις και απαντάει, αλλά πράγματι χειρίζεται την εφαρμογή. Δηλαδή ο χρήστης, ο γιατρός, μπορεί μόνο με φωνητικές εντολές να πει πράγματα και η εφαρμογή να τα κάνει μόνη της. Οπότε τον βοηθάει σε καθημερινές διαδικασίες, όπως «βρες μου τον ασθενή Κώστα» ή «φτιάξε μου ένα ραντεβού για αύριο στις 10»."
play_circle Επεισόδιο #19 — Οι εφαρμογές της βιομιμητικής - Με τον Δ..."Αν κοιτάξει κανείς πώς είναι κατασκευασμένη η αρχιτεκτονική της τεχνητής νοημοσύνης, είναι κι αυτή κατά κάποιον τρόπο βιομιμητική: προσπαθεί να μιμηθεί τον τρόπο με τον οποίο οι νευρώνες μεταφέρουν, επεξεργάζονται και τροποποιούν την πληροφορία από κομμάτι σε κομμάτι."
play_circle Επεισόδιο #33 — Προσομοίωση: Πώς βάζουμε τη φύση μέσα σε..."Άρα πλέον μπορούμε να αναθέτουμε ουσιαστικά κομμάτια της δουλειάς μας, τα οποία είναι λιγότερο, ίσως, δημιουργικά ή λιγότερο απαιτητικά ή πολλές φορές και πολύ βαριά για εμάς τους ίδιους· για παράδειγμα η αναγνώριση ενός κειμένου ή αναγνώριση κάποιων μοτίβων που δίνονται πολύ πιο εύκολα στην τεχνητή νοημοσύνη. Μπορούμε να αναθέσουμε λοιπόν δουλειά εκεί."
play_circle Επεισόδιο #33 — Προσομοίωση: Πώς βάζουμε τη φύση μέσα σε..."Αυτό που κατά τη γνώμη μου είναι σημαντικότερο πλέον είναι η κριτική μας ικανότητα και η κριτική μας σκέψη. Πλέον είναι πολύ πιο σημαντικό να αναπτύσσουμε τέτοιου τύπου δεξιότητες που έχουν να κάνουν με critical thinking από ό,τι ήταν παλιότερα."
play_circle Επεισόδιο #33 — Προσομοίωση: Πώς βάζουμε τη φύση μέσα σε..."Έχει μετρηθεί, για παράδειγμα, έχει υπολογιστεί, έχει εκτιμηθεί καλύτερα, ότι οποιαδήποτε συζήτηση με ένα κλασικό εργαλείο chat, χρειάζεται περίπου τρεις σταγόνες νερό, το οποίο απαιτείται για την ψύξη του συστήματος, κτ.λ, κτλ. Άρα, μιλάμε για πολύ μικρά αποτυπώματα, ανά εντολή, ανά συζήτηση, αλλά ο πολλαπλασιασμός είναι πολύ περίεργη πράξη."
Αλέξανδρος Σπάθης
Ψηφιακός Δημιουργός / ΕΤΕΠ – Τρισδιάστατα γραφικά, μοντάζ ήχου και εικόνας
play_circle Επεισόδιο #2 — Αλέξανδρος Σπάθης: Ψηφιακός Δημιουργός τ..."Το ίδιο ζήτημα ηθικό, άγχος και όλα αυτά τα είχαμε και με τις προηγούμενες επαναστάσεις. Επειδή δηλαδή μπορούσες να κάνεις μια παραγωγή, ένα ντέμο από ένα μουσικό κομμάτι, ας πούμε, σπίτι σου, εξαφανίστηκαν οι ηχολήπτες; Δεν εξαφανίστηκαν. Μπορεί να άλλαξε ο τρόπος της δουλειάς. Μπορεί να έκλεισαν, ή να μειώθηκαν τα μεγάλα στούντιο. Αλλά η τέχνη επιβίωσε."
play_circle Επεισόδιο #2 — Αλέξανδρος Σπάθης: Ψηφιακός Δημιουργός τ..."Ωστόσο το μείζον ζήτημα για μένα που μπαίνει αυτή τη στιγμή είναι κατά πόσον αυτά τα εργαλεία αρχίζεις και τα χρησιμοποιείς για να αλλοιώσεις συνειδητά αυτό που αντιλαμβάνεται ο άλλος ως πραγματικότητα. Δεν είναι το ζήτημα αυτή τη στιγμή αν η τεχνητή νοημοσύνη θα μας καταστρέψει τη δουλειά, το ζήτημα αυτή τη στιγμή είναι πώς θα αξιοποιήσουμε ηθικά ή με κάποιο ηθικό πλαίσιο αυτά τα μεγάλα πλεονεκτήματα που μας δίνουν αυτά τα εργαλεία, που βασίζονται τελικά στην τεχνητή νοημοσύνη"
play_circle Επεισόδιο #2 — Αλέξανδρος Σπάθης: Ψηφιακός Δημιουργός τ..."Κάποτε ήταν αληθινό αν το άκουγες στο ραδιόφωνο, μετά ήταν αληθινό εφόσον το έδειξε η τηλεόραση. Θυμάμαι, μου έλεγε η γιαγιά μου, αφού το είδα στην τηλεόραση αυτό είναι αληθινό. Τώρα πια θα πρέπει να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε τι είναι αληθινό και πώς μπορείς να διασταυρώνεις αυτό που βλέπεις στην οθόνη του υπολογιστή σου ότι είναι αληθινό."
play_circle Επεισόδιο #6 — Εξερευνώντας τις έξυπνες πόλεις με τον Δ..."Το πιο ανεξερεύνητο κομμάτι του σύμπαντος είναι το ανθρώπινο μυαλό. Δηλαδή έχουμε πάει στην άλλη άκρη του σύμπαντος σχεδόν· ακόμα και τις θάλασσες, τους βυθούς, τα έχουμε εξερευνήσει. Στα επόμενα χρόνια, η τεχνητή νοημοσύνη θα προσπαθεί να προβλέψει τις δυνατότητες των ανθρώπων. Θα δείτε όμως ότι πάντα θα υπάρχει ένα μικρό κομμάτι το οποίο πάντα θα μας λείπει."
play_circle Επεισόδιο #6 — Εξερευνώντας τις έξυπνες πόλεις με τον Δ..."Ναι, στις έξυπνες πόλεις η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται. Χρησιμοποιούταν και πιο παλιά, απλά τώρα έγινε, μαθεύτηκε και έγινε πιο διαδεδομένη. Αυξήθηκαν οι δυνατότητες των υπολογιστών και των συστημάτων, του hardware, του υλισμικού που έχουμε στα χέρια μας. Άρα υπάρχει σε όλα τα σπίτια και σε όλα τα ερευνητικά κέντρα και έχουμε τη δυνατότητα ολοένα και πιο γρήγορα και με πιο μεγάλη ευκολία να κάνουμε υπολογισμό, να χρησιμοποιούμε τεχνητή νοημοσύνη σε μια έξυπνη πόλη."
play_circle Επεισόδιο #24 — Καινοτομία, Κράτος και Ανάπτυξη στα Νησι..."Δεν σας λέω να μην χρησιμοποιήσετε AI, γιατί είναι σαν να σας λέω να κλείσετε τα μάτια στην τεχνολογία. Θα μάθετε και από το AI. Θέλω όμως να μου εξηγείτε τι κάνετε και πώς το χρησιμοποιείτε, για να μπορώ να επέμβω και να σας καθοδηγήσω — να σας πω πώς να κάνετε τα σωστά prompts, πώς να κάνετε τις σωστές ερωτήσεις με τον σωστό τρόπο, να σας μάθω πώς σκέφτεται και πώς λειτουργεί το σύστημα, για να μπορέσετε να κάνετε καλύτερη αξιοποίηση. Μην θεωρείτε ότι το σύστημα είναι ο Θεός που θα σας δώσει μόνο σωστές απαντήσεις. Πρέπει να είστε κριτικοί απέναντι στο σύστημα."
Δημήτρης Γαβαλάς
Αναπληρωτής Καθηγητής – Οργάνωση Εφοδιαστικής Αλυσίδας & Logistics, με έμφαση στη Ναυτιλία και τους Λιμένες
play_circle Επεισόδιο #15 — Ψηφιακά Λιμάνια: Όταν η Ναυτιλία Συναντά..."Η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιείται πια ευρέως σε κάθε κλάδο. Σκεφτείτε ότι μπορούμε να κάνουμε χρήση του AI για να προβλέψουμε πιθανή κυκλοφοριακή συμφόρηση στο λιμάνι, ή να αναλύσουμε δεδομένα για το φορτίο ώστε να ελαχιστοποιήσουμε τις διαδρομές μεταφοράς. Μετά έχουμε την τεχνολογία blockchain: όπως χρησιμοποιείται και στα cryptocurrencies, επιφέρει διαφάνεια και ασφάλεια στις εμπορικές συναλλαγές — κάθε container αποκτά ένα ψηφιακό διαβατήριο που δεν μπορεί να αλλοιωθεί."
play_circle Επεισόδιο #10 — Συζητώντας για την Ρομποτική & Ανθρωποει..."Η ελπίδα μου είναι να χρησιμοποιηθούν αυτές οι τεχνολογίες με τη λογική της ανθρωποκεντρικής προσέγγισης — αυτό που λέγεται Industry 5.0, που έχει αρχίσει να αναπτύσσεται. Να επικρατήσει δηλαδή ότι χρησιμοποιούμε τις τεχνολογίες, αλλά ο κύριος γνώμονας δεν είναι ούτε το κέρδος, ούτε ο πλούτος, ούτε η εξουσία, αλλά η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και η προστασία του ίδιου του πλανήτη. Είναι το κομμάτι της ενσυναίσθησης — ελπίζω σε αυτό."
play_circle Επεισόδιο #10 — Συζητώντας για την Ρομποτική & Ανθρωποει..."Είναι πολύ πίσω, και μπορεί να μην τη φτάσει ποτέ. Το πιθανότερο είναι ότι δεν θα φτάσει ποτέ την ανθρώπινη ευφυΐα — γιατί ο ανθρώπινος εγκέφαλος δεν μετράει μόνο ποσοτικές οντότητες, δεν μετράει μόνο ταχύτητα και μνήμη. Η ανθρώπινη ευφυΐα έχει συνείδηση, έχει συναισθήματα, έχει γενίκευση της γνώσης. Η λογική είναι ότι θα μας ξεπεράσουν σε κάποια πράγματα, αλλά για να γίνουν συμπληρώματά μας, όχι αντικαταστάτες."
play_circle Επεισόδιο #10 — Συζητώντας για την Ρομποτική & Ανθρωποει..."Δυστυχώς, η ιστορία της ανθρωπότητας είναι γεμάτη από κακή χρήση της τεχνολογίας — γιατί εμείς οι άνθρωποι κυριευόμαστε από την ανάγκη, την τάση, να έχουμε δύναμη, πλούτο, εξουσία. Σε όποιο βιβλίο ιστορίας κι αν ανατρέξεις, από τα αρχαία χρόνια μέχρι σήμερα, η χρήση της τεχνολογίας είναι πολύ φανερή στις πράξεις καταστροφής ανθρώπων εναντίον συνανθρώπων — δηλαδή στους πολέμους."
play_circle Επεισόδιο #12 — AI και Δεδομένα στο Σύγχρονο Μηχανοστάσι..."Στη λήψη της απόφασης, ο άνθρωπος έχει τον τελευταίο λόγο πάντα. Αλλά έχει και τα εργαλεία τα οποία υποστηρίζουν τη λήψη της απόφασης που θα πάρει εκείνος."
play_circle Επεισόδιο #12 — AI και Δεδομένα στο Σύγχρονο Μηχανοστάσι..."Δεν υπάρχει περίπτωση να αντικατασταθεί ο άνθρωπος από τα μηχανήματα σε οποιαδήποτε μορφή. Είναι πάρα πολύ δύσκολο να φύγει ο άνθρωπος από το πλοίο, γιατί κάθε τεχνολογία που αλλάζει θέλει νέους χρήστες. Άρα οι χρήστες θα κάνουν νέα πράγματα, δημιουργούνται νέες ανάγκες, και αυτές τις ανάγκες θα τις καλύπτει ο άνθρωπος."
play_circle Επεισόδιο #12 — AI και Δεδομένα στο Σύγχρονο Μηχανοστάσι..."Σε καμία περίπτωση. Η τεχνολογία πρέπει να μας φοβάται μερικές φορές. Γιατί ο άνθρωπος έχει την ικανότητα να αναπτύξει, αλλά έχει και την ικανότητα να δημιουργήσει θέματα, να δημιουργήσει μείωση της απόδοσης και της λειτουργικότητας ενός συστήματος — να μην πω ζημιά. Άρα όλα μπορεί να τα κάνει. Όλα μπορεί."
Κωνσταντίνος Κώτης
Αναπληρωτής Καθηγητής – Μοντελοποίηση Δεδομένων με έμφαση στα Πολιτισμικά Δεδομένα
play_circle Επεισόδιο #7 — Ευφυής ιστός και μηχανική της γνώσης με..."Μιλάμε για μια τεράστια αλλαγή στην τεχνολογία και στη ζωή μας. Συμφωνώ με συναδέλφους που έχουν μιλήσει για μια επανάσταση εφάμιλλη εκείνης που έφερε η εμφάνιση του διαδικτύου. Δηλαδή για κάτι τόσο μεγάλο όσο η δυνατότητα που απέκτησαν οι άνθρωποι να δημοσιεύουν το περιεχόμενό τους στο διαδίκτυο, και να είναι κοινό, χρηστικό και προσβάσιμο από όλους."
play_circle Επεισόδιο #7 — Ευφυής ιστός και μηχανική της γνώσης με..."Το μέλλον, για μένα, στην Πέμπτη Βιομηχανική Επανάσταση δεν είναι το ερώτημα «άνθρωπος ή τεχνητή νοημοσύνη» — είναι «άνθρωπος με τεχνητή νοημοσύνη», με την ΤΝ ως συνεργάτη. Το θέμα είναι να καταφέρουμε, και εμείς οι επιστήμονες και ο χώρος της αγοράς, να εκπαιδεύσουμε τους ανθρώπους πώς να συνεργάζονται αποτελεσματικά με τις μηχανές, διατηρώντας παράλληλα τις ανθρώπινες αξίες και δεξιότητες."
play_circle Επεισόδιο #7 — Ευφυής ιστός και μηχανική της γνώσης με..."Ένα από τα προβλήματα που έχουν αυτά τα γλωσσικά μοντέλα είναι οι παραισθήσεις που συχνά επιδεικνύουν — hallucinations είναι ο όρος στα αγγλικά. Είναι ένα σοβαρό πρόβλημα των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων· συνήθως λένε αρλούμπες, λαϊκά. Πολλές φορές απαντούν με πολύ λανθασμένο τρόπο. Και, ακόμα πιο σημαντικό, πολλές φορές απαντούν διαφορετικά από ό,τι απάντησαν την προηγούμενη φορά: για το ίδιο prompt, την ίδια ερώτηση, σε άλλη στιγμή μπορεί να πάρω διαφορετική απάντηση."
play_circle Επεισόδιο #7 — Ευφυής ιστός και μηχανική της γνώσης με..."Κάποιος που κάνει βαθιά έρευνα σε ένα αντικείμενο δεν θα χρησιμοποιήσει τη συνομιλητική τεχνητή νοημοσύνη. Δεν του αρκεί μία απάντηση από το ChatGPT ή το Gemini με πέντε γραμμές· θέλει να πάει παρακάτω, να περιηγηθεί, να επαληθεύσει, να βρει τις πηγές — από πού προέκυψε αυτή η απάντηση. Αλλά για κάτι πιο γρήγορο, πιο επιφανειακό, εκεί η συνομιλητική είναι πολύ βολική."
play_circle Επεισόδιο #31 — Τεχνολογία και Οικονομία: Τι άλλαξε τις..."Επειδή κυκλοφορούν πολλές καταστροφολογικές απόψεις, ότι δεν θα βρίσκει κανένας δουλειά και άλλα, να σας πω ότι είναι μια πολύ παλιά ιστορία που όλη τη βιομηχανική εποχή τη συζητούσαμε, και ειδικά στην αρχή της βιομηχανικής επανάστασης. Είχαμε παραδείγματος χάριν τους λεγόμενους λουδίτες, οι οποίοι έσπαγαν τις μηχανές γιατί έλεγαν ότι οι μηχανές φέρνουν ανεργία. Μάλιστα, η λέξη σαμποτάζ είναι από το γαλλικό σαμπό, που είναι τα ξύλινα παπούτσια που φορούσαν· τα πέταγαν μέσα στη μηχανή που γύριζε εκεί πέρα και μπλόκαρε, διέλυαν τη μηχανή."
play_circle Επεισόδιο #31 — Τεχνολογία και Οικονομία: Τι άλλαξε τις..."Το πρόβλημα είναι τριπλό. Το πρώτο ερώτημα είναι: φτάνουν οι νέες θέσεις εργασίας για να ισοσκελίσουν τις απώλειες από αυτές που χάθηκαν; Αν χαθούν 300.000 θέσεις εργασίας, θα φτιαχτούν 300.000 καινούργιες; Δεύτερον, πόσος χρόνος θα χρειαστεί να γίνει αυτό; Αν περάσουν δέκα χρόνια, οι άνθρωποι θα καταστραφούν οικονομικά και κοινωνικά. Και ένα τρίτο ερώτημα είναι: έστω ότι βρέθηκαν οι 300.000 καινούργιες θέσεις εργασίας, αυτοί που έχασαν τη δουλειά τους μπορούν ή θέλουν να απασχοληθούν στις νέες θέσεις;"
play_circle Επεισόδιο #8 — Η ιστορία μίας startup στη ναυτιλία που..."Ένας πάρα πολύ καλός και έμπειρος καπετάνιος πόσα χρόνια εμπειρίας να έχει; Τριάντα; Ένας υπολογιστής, αν έχει τα δεδομένα 500 πλοίων, μπορεί να έχει χίλια χρόνια εμπειρίας πάνω στη βελτιστοποίηση μιας διαδρομής. Και είναι ένα πολυπαραγοντικό πρόβλημα: ο άνεμος, η γωνία του ανέμου, τα ρεύματα, οι ρυθμίσεις των μηχανών — έχεις 19 παραμέτρους. Ένας υπολογιστής βγάζει αποτέλεσμα λαμβάνοντας υπόψη όλες μαζί, ενώ ο άνθρωπος μπορεί να σκεφτεί το πολύ τρισδιάστατα."
play_circle Επεισόδιο #8 — Η ιστορία μίας startup στη ναυτιλία που..."Με την τεχνητή νοημοσύνη όλες οι αλλαγές γίνονται πιο γρήγορα. Δεν υπάρχει πια το concept «πηγαίνω στο σχολείο, κάνω ένα πτυχίο, και μετά για τα επόμενα 60 χρόνια της ζωής μου κάνω το ίδιο πράγμα». Τώρα η εκπαίδευση είναι συνεχής: πρέπει να μαθαίνουμε καινούργια πράγματα διαρκώς, επειδή η τεχνολογία εξελίσσεται τόσο γρήγορα."
play_circle Επεισόδιο #18 — O αόρατος κόσμος της νανοτεχνολογίας - Μ..."Πολλά χρήσιμα πράγματα ανακαλύφθηκαν μέσω ενός λάθους: στοχεύαμε σε κάτι, δεν πέτυχε, αλλά δημιούργησε κάτι άλλο που ήταν χρήσιμο. Αν όλα τώρα είναι προσχεδιασμένα και εύκολα, ίσως να μην οδηγηθούμε σε αυτά τα χρήσιμα λάθη. Δεν ξέρω, έχει πολλές αναγνώσεις νομίζω."
play_circle Επεισόδιο #14 — Η Τεχνολογική Επανάσταση στη Διανομή του..."Αυτό που θα μας επηρεάσει, ιδίως σε θέματα διανομής, είναι η τεχνητή νοημοσύνη — σε σύνδεση όμως με τα ψηφιακά δίδυμα των προορισμών, τα digital twins. Τα επόμενα πέντε χρόνια δεν θα μιλάμε απλώς για προορισμούς όπως έχουμε συνηθίσει μέχρι σήμερα· θα μιλάμε για προορισμούς με συνείδηση, όπου η τεχνητή νοημοσύνη και τα ψηφιακά δίδυμα θα συνεργάζονται για να προστατεύουν, να προβλέπουν και να εμπνέουν."
play_circle Επεισόδιο #14 — Η Τεχνολογική Επανάσταση στη Διανομή του..."Η τεχνητή νοημοσύνη προφανώς θα είναι ο επόμενος μεγάλος διαμεσολαβητής στον τουρισμό — όχι απαραίτητα ανταγωνιστής των πλατφορμών, αλλά σίγουρα θα τις μετασχηματίσει. Πρώτη φάση ήταν οι tour operators, τα τουριστικά γραφεία· δεύτερη οι OTAs· η τεχνητή νοημοσύνη θα είναι ο τρίτος. Πλέον έχουμε έναν προσωπικό σύμβουλο: «Οργάνωσέ μου ένα ταξίδι τριών ημερών στο νησί της Χίου, θα ήθελα να έχει ιστορικό ενδιαφέρον, και κάνε τις σχετικές κρατήσεις με αυτά τα όρια τιμών» — και όλη αυτή η διαδικασία θα γίνεται αυτόματα."
play_circle Επεισόδιο #14 — Η Τεχνολογική Επανάσταση στη Διανομή του..."Το AI, η τεχνητή νοημοσύνη, στην πραγματικότητα μαθαίνει τι θέλουμε, χρησιμοποιώντας big data, συναισθηματική ανάλυση και τα λοιπά. Το ερώτημα όμως είναι: παρεμβαίνει μια γνήσια διάθεση να μάθει από την προηγούμενη συμπεριφορά μας και να μας συμβουλέψει με βάση αυτό — ή μαθαίνει από τη γνήσια συμπεριφορά μας, και εκεί παρεμβαίνει μια κατεύθυνση που είναι κεντρικά ελεγχόμενη;"
play_circle Επεισόδιο #5 — VR: Ο Βλάσιος Κασαπάκης μας "εμβυθίζει"..."Αυτό που βλέπω πολύ ειλικρινά, και πιο προσωπικά, είναι το τι θα συμβεί — και είναι εκτός εικονικής πραγματικότητας — στην αγορά εργασίας. Ήδη πράγματα για τα οποία χρειαζόμασταν ανθρώπους, πλέον δεν τους χρειαζόμαστε· αυτό είναι κάτι πολύ ειλικρινές που θέλω να επικοινωνήσω. Αλλά δεν είναι απαραίτητα κακό, γιατί χρειαζόμαστε πλέον άλλους ανθρώπους για να διαχειριστούν τα αποτελέσματα της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και να μπορέσουν να τα εισάγουν σε περιβάλλον εικονικής πραγματικότητας."
play_circle Επεισόδιο #20 — Η Επιστήμη της Απόφασης: Μαθηματικά, Δεδ..."Όταν λέμε εξηγήσιμη τεχνητή νοημοσύνη, πρακτικά εννοούμε ότι ακόμα και κάποιος μη ειδικός μπορεί να καταλάβει πώς και γιατί το μοντέλο παίρνει μία απόφαση. Δεν αρκεί απλώς να λέει «έτσι αποφάσισα» — θέλουμε να δείχνει ποια δεδομένα και ποιοι παράγοντες οδήγησαν σε μία πρόβλεψη ή πρόταση. Η έμφαση είναι δηλαδή στην ερμηνεία, και όχι στην κατασκευή του μοντέλου, έτσι ώστε ο χρήστης να μπορεί να εμπιστευτεί τα αποτελέσματα."
play_circle Επεισόδιο #20 — Η Επιστήμη της Απόφασης: Μαθηματικά, Δεδ..."Αν ένα μοντέλο αποδίδει, αλλά δεν εξηγείται, εγώ προσωπικά είμαι πολύ προσεκτικός. Η καλή απόδοση από μόνη της δεν είναι αρκετή· η εμπιστοσύνη χτίζεται μόνο όταν κατανοούμε και μπορούμε να αξιολογήσουμε τους λόγους πίσω από την απόφαση. Αν δεν μπορούμε να εξηγήσουμε τις αποφάσεις, δεν πρέπει να τις αφήνουμε να καθορίζουν κρίσιμα θέματα, όπως χρηματοοικονομικές ή κοινωνικές επιλογές."
play_circle Επεισόδιο #28 — Μηχανική Όραση και Τεχνητή Νοημοσύνη με..."Η υπολογιστική όραση είναι ένα υποσύνολο, θα έλεγα, ένα κομμάτι της τεχνητής νοημοσύνης, το οποίο προσπαθεί να δώσει σε έναν υπολογιστή την ικανότητα να καταλαβαίνει εικόνες και βίντεο. Όχι απλώς να τα βλέπει, δηλαδή — να εξάγει την πληροφορία που υπάρχει μέσα σε αυτό. Για παράδειγμα, να αναγνωρίζει αντικείμενα, όπως άνθρωπος, αυτοκίνητο, ζώο· να εντοπίζει πού ακριβώς βρίσκονται μέσα στην εικόνα ή στο βίντεο· να μετράει πόσα αντικείμενα βλέπει, ή να παρακολουθεί ακόμα και την κίνησή τους."
play_circle Επεισόδιο #28 — Μηχανική Όραση και Τεχνητή Νοημοσύνη με..."Στην Ελλάδα η τεχνητή νοημοσύνη αναπτύσσεται σε δύο ταχύτητες. Στον ακαδημαϊκό και ερευνητικό χώρο βλέπω μια θετική εικόνα, υπάρχει καθαρότατη κατεύθυνση — υπάρχει πλαίσιο που δίνει προτεραιότητες και αρχές για την υπεύθυνη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, και χτίζονται και άλλες υποδομές. Όμως στις επιχειρήσεις, αντιθέτως, η εικόνα είναι μεικτή: η διάχυση είναι ακόμα περιορισμένη, κυρίως στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Αν πάμε στα στατιστικά, στην περίπτωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το 2024 αναφέρεται ότι πάνω από το 13% των επιχειρήσεων χρησιμοποιούν τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης, με μεγαλύτερα ποσοστά στις μεγάλες εταιρείες. Οπότε και στην Ελλάδα βλέπουμε ότι η υιοθέτηση τέτοιων τεχνολογιών παραμένει χαμηλή, κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης."
play_circle Επεισόδιο #28 — Μηχανική Όραση και Τεχνητή Νοημοσύνη με..."Το ντρόουν λειτουργεί σαν μια κινητή κάμερα ασφαλείας. Αντί να έχεις μόνο σταθερές κάμερες σε συγκεκριμένα σημεία, έχεις ένα ιπτάμενο μέσο το οποίο μπορεί να κάνει περιπολία, να δει γωνίες που δεν φαίνονται —τα τυφλά σημεία που λέμε— και να καλύψει μεγάλη έκταση πολύ γρήγορα. Το σημαντικό εδώ δεν είναι ότι μιλάμε απλώς για βίντεο: εκεί μπαίνει η υπολογιστική όραση, όπου το σύστημα μπορεί να εντοπίζει βασικά γεγονότα, όπως η παρουσία ανθρώπου σε μη αναμενόμενο σημείο, κίνηση οχήματος σε ώρα που δεν πρέπει, ή κάτι που μοιάζει με παραβίαση της περίφραξης. Δεν αποφασίζει το τι είναι κακό — είναι ένα έξυπνο φιλτράρισμα, θα το πω έτσι, που δίνει ειδοποίηση ώστε να το δει ο άνθρωπος."
play_circle Επεισόδιο #1 — Το επάγγελμα του μηχανικού λογισμικού μέ..."Εγώ προσωπικά χρησιμοποιώ διαρκώς την τεχνητή νοημοσύνη όταν γράφω κώδικα. Τη χρησιμοποιώ σαν να ήταν κάποιος φοιτητής που τον πήρα να κάνει πρακτική δίπλα μου και του λέω, για δες αυτό, κάνε εκείνο. Ό,τι βαρετή δουλειά έχω τη δίνω στη τεχνητή νοημοσύνη και μετά τσεκάρω να δω αν την έκανε καλά. Γιατί μερικές φορές δεν την κάνει καλά. Ξέρω όμως πώς θα γίνει σωστά η δουλειά. Απλώς εμένα θα μου πάρει κάποιο χρόνο να θυμηθώ, να βρω τις λεπτομέρειες, ενώ αυτή το βγάζει σε δευτερόλεπτα."
play_circle Επεισόδιο #23 — Οι κοσμικές ακτίνες, τα νετρίνα και το π..."Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα εξαιρετικό εργαλείο, αν μπορέσεις να το κατανοήσεις και να το χειριστείς σωστά — και δεν το βάλουμε παντού, χωρίς στο τέλος να υπάρχει κανείς να το τροφοδοτήσει. Έχουμε σκοπό να συνδυάσουμε τις μεθόδους ανάλυσης που χρησιμοποιούμε με το machine learning, διότι, καλώς ή κακώς, υπάρχουν πράγματα που δεν μπορούμε εύκολα εμείς να τα αντιληφθούμε. Τροφοδοτώντας με πληροφορία ένα μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης, θα μας βοηθήσει να έχουμε πολύ περισσότερη ακρίβεια στα δεδομένα μας, και πιο γρήγορα."
play_circle Επεισόδιο #4 — "Αλλάζει ο κόσμος εκτυπώνοντας;" με τη Μ..."Όσον αφορά το AI, εδώ πέρα είναι διαφορετικές τεχνολογίες οι οποίες, κάτω από την επιγραφή της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης, όχι απλά θα αναγκαστούν — νομοτελειακά θα προχωρήσουν παρέα. [...] Νομίζω ότι στο επόμενο διάστημα θα παράγονται αντικείμενα τα οποία θα είναι οικολογικά πολύ ουδέτερα, θα χρησιμοποιούν την ενέργεια χωρίς να παράγουν διοξείδιο του άνθρακα, και στη συνέχεια αυτά τα αντικείμενα θα μπορούν να αλλάζουν μορφή κάτω από τις οδηγίες που θα δοθούν λόγω της τεχνητής νοημοσύνης."
Κωνσταντίνος Τοπουζέλης
Αναπληρωτής Καθηγητής Δορυφορικής Ωκεανογραφίας / Θαλάσσιας Τηλεπισκόπησης
play_circle Επεισόδιο #9 — Η θαλάσσια τηλεπισκόπηση και η spinoff S..."Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα καινούργιο εργαλείο που ήρθε στα χέρια μας τα τελευταία χρόνια — η ιδέα της υπάρχει εδώ και πολλά χρόνια, με τα νευρωνικά δίκτυα. Μέχρι τώρα χρησιμοποιούσαμε κλασικούς αλγόριθμους εντοπισμού. Αυτό το καινούργιο εργαλείο δεν μας διπλασιάζει ή τριπλασιάζει τον χρόνο για να βρούμε το αποτέλεσμα — μας τον εκατονταπλασιάζει. Γινόμαστε εκατό φορές πιο γρήγοροι και 60-70 φορές πιο ικανοί. Από εκεί και πέρα, όμως, είναι ένα εργαλείο — και είναι στο χέρι μας πώς θα το αξιοποιήσουμε."
Ακουστε Επισης
Ο σημερινός μας καλεσμένος, Σταύρος Σαχτούρης, μηχανικός λογισμικού, μας μιλάει για το επάγγελμα του προγραμματιστή στο χθες, το σήμερα και...
Ο σημερινός καλεσμένος στο Τεχνολογικά, Αλέξανδρος Σπάθης, μας μιλάει για την εξέλιξη των εργαλείων επεξεργασίας βίντεο και μουσικής καθώς κ...
Ο καλεσμένος μας αυτή την εβδομάδα, Δημήτρης Καβρουδάκης, Επίκουρος Καθηγητής Γεωγραφικής Ανάλυσης στο Τμήμα Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου Αι...