Η συζήτηση με τον Αλέξιο Πατάπιο Κόντη, Καθηγητή στο Τμήμα Οικονομικής και Διοίκησης Τουρισμού του Πανεπιστημίου Αιγαίου, ξεκινά με την τεχνολογική επανάσταση στη διανομή του τουρισμού και τον μετασχηματισμό της εμπιστοσύνης, που προκάλεσαν οι πλατφόρμες online κριτικών, όπως το TripAdvisor. Όπως ανέφερε, η δυνατότητα του απλού χρήστη να αξιολογεί δημόσια και να μοιράζεται παγκοσμίως την εμπειρία του, άλλαξε ριζικά το οικοδόμημα της εμπιστοσύνης. Για πρώτη φορά, η αυθεντικότητα έγινε πιο ισχυρή από τη διαφήμιση. Οι άλλοι ταξιδιώτες μετατράπηκαν σε κύριες πηγές αξιόπιστης πληροφόρησης, με την εξουσία της εμπιστοσύνης να μετακινείται από τους παρόχους υπηρεσιών στους καταναλωτές—ένας «εκδημοκρατισμός» της εμπιστοσύνης. Η φήμη ενός προορισμού ή ενός ξενοδοχείου έγινε ένα «ζωντανό στοιχείο» που μπορεί να ενισχυθεί ή να καταρρεύσει πολύ γρήγορα από μία αρνητική δημοσίευση.
Ωστόσο, αυτή η «εκδημοκρατισμένη εμπιστοσύνη» φέρει μαζί της τον κίνδυνο της διαδικτυακής νομιμοποίησης. Ο μέσος χρήστης έχει την αίσθηση ότι, επειδή κάτι βρίσκεται στο διαδίκτυο, έχει υψηλό βαθμό αξιοπιστίας, γεγονός που τροφοδοτεί τη διάδοση των fake news. Το πρόβλημα εντείνεται στα social media, όπου άνθρωποι με κοινές, ενίοτε ακραίες, απόψεις ομαδοποιούνται και γίνονται περισσότεροι, αναπαράγοντας συζητήσεις που μπορεί να είναι «εμφανώς λάθος» αν δεν πιάσουμε τη ρίζα τους. Η επανάληψη και η αμεσότητα δημιουργούν μια «ψευδαίσθηση» αλήθειας. Για να βρουν αξιόπιστες πηγές, οι τουρίστες αναζητούν μεγάλο αριθμό κριτικών, τη συνέπεια των σχολίων, τον τρόπο που απαντούν οι τουριστικές επιχειρήσεις, καθώς και τη γλωσσική αυθεντικότητα και τις φωτογραφίες των χρηστών. Αυτή η συλλογική νομιμοποίηση δημιουργεί ένα «οικοσύστημα κοινωνικής εμπιστοσύνης», όπου η εμπιστοσύνη είναι ένα δυναμικό αγαθό. Παρόλο που η νέα αυτή εποχή προσφέρει ευκαιρίες στους μικρούς και αδύναμους προορισμούς να προβληθούν, ο κίνδυνος της κατάρρευσης της φήμης παραμένει μεγάλος.
Στη συνέχεια, η συζήτηση εστιάζει στην οικοδόμηση της ψηφιακής ταυτότητας άγνωστων προορισμών, χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα τη Χίο. Ο Καθηγητής τόνισε ότι η Χίος δεν χρειάζεται διαφήμιση, αλλά πρέπει να «διηγηθεί τη δική της ιστορία». Οι προορισμοί είναι εξ ορισμού μοναδικοί και δεν μπορούν να γίνουν copy-paste. Το ζητούμενο είναι η χαρτογράφηση του νοήματος, των αισθήσεων και της εμπειρίας που πραγματικά υπόσχεται το νησί (όπως η μαστίχα, η αντίσταση και τα ιστορικά γεγονότα), προκειμένου να διαμορφώσει επιμέρους αφηγήματα για διαφορετικά target groups.
Η δύναμη της Χίου βρίσκεται στην κοινότητα: στους κατοίκους, τους απόδημους (οι οποίοι θα πρέπει να αξιοποιηθούν ως στοιχείο διαμόρφωσης του προϊόντος και όχι μόνο ως πελάτες), τους νέους δημιουργούς και το Πανεπιστήμιο. Όλοι αυτοί πρέπει να λειτουργήσουν συντονισμένα για να δημιουργήσουν μια ενιαία αντίληψη. Η ψηφιακή ταυτότητα πρέπει να είναι συλλογική, να μιλάει με «πολλές διαφορετικές φωνές» και όχι με ένα κεντρικά ελεγχόμενο λογότυπο, καθώς η εικόνα διαμορφώνεται δυναμικά και αποκεντρωμένα από τους χρήστες. Ο στόχος δεν πρέπει να είναι τα likes, αλλά η βιωσιμότητα, η τοπική ταυτότητα και η προσέλκυση επισκεπτών με κοινές αξίες. Ο κ. Κόντης πρότεινε ένα στρατηγικό τρίπτυχο για την ψηφιακή ταυτότητα: Αφήγηση, Εμπειρία και Δεδομένα. Τα δεδομένα κρίνονται απαραίτητα για τον έξυπνο σχεδιασμό και τη διαχείριση του προορισμού σε πραγματικό χρόνο, ώστε να μην σχεδιάζεται μυωπικά, με βάση τις αντιλήψεις των σχεδιαστών και όχι τις σύγχρονες ανάγκες των επισκεπτών. Ουσιαστικά, η Χίος πρέπει να μετατραπεί «από το μικρό νησί στη μεγάλη ιδέα».
Στο κομμάτι της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), υποστηρίχθηκε ότι θα είναι ο «τρίτος μεγάλος διαμεσολαβητής» στον τουρισμό (μετά τους tour operators και τις OTAs), μετασχηματίζοντας τις υπάρχουσες πλατφόρμες. Η ΤΝ αναδεικνύεται ως «προσωπικός σύμβουλος» και «ξεναγός» που θα οργανώνει αυτόματα ταξίδια, κάνοντας σχετικές κρατήσεις με βάση τις προσωποποιημένες ανάγκες. Ωστόσο, αναφέρθηκε ο κίνδυνος της κατεύθυνσης των επιλογών του ταξιδιώτη, καθώς η ΤΝ θα μπορεί να προτείνει εναλλακτικούς προορισμούς (π.χ., αντί για Χίο, Σάμο). Αυτή η κεντρικά ελεγχόμενη κατεύθυνση απειλεί την αποκεντρωμένη εμπιστοσύνη.
Τέλος, συζητήθηκε ο ρόλος της ακαδημαϊκής έρευνας, η οποία λειτουργεί ως «συνδιαμορφωτής» των αλλαγών και ως «γέφυρα γνώσης» μεταξύ πολιτείας, αγοράς και κοινωνίας. Τα πανεπιστήμια είναι «ασφαλή περιβάλλοντα πειραματισμού» -ένας «προσομοιωτής του μέλλοντος»- όπου δοκιμάζονται ιδέες και τάσεις. Η σημαντικότερη συμβολή τους στον τουρισμό είναι να λειτουργήσουν ως αντίβαρο στον «κοντόφθαλμο οικονομισμό», υπενθυμίζοντας το «κοινωνικό ήθος του τουρισμού» και την ανάγκη για σεβασμό στην αυθεντικότητα και στη βιωσιμότητα. Ο τουρισμός πρέπει να υπηρετεί τον τόπο και τους ανθρώπους του, με βάση τη λογική της «μεταφερόμενης κατανάλωσης» που ευνοεί τον τοπικό οικονομικό κύκλο.
Για το μέλλον, η κυρίαρχη τάση αναμένεται να είναι ο συνδυασμός της Τεχνητής Νοημοσύνης με τα Ψηφιακά Δίδυμα (Digital Twins) των προορισμών, οδηγώντας σε «προορισμούς με συνείδηση». Παρόλα αυτά, ο Καθηγητής εξέφρασε την άποψη ότι η ανθρώπινη ανάγκη για τη φυσική, αισθητηριακή εμπειρία (π.χ. να σε χτυπήσει το βοριαδάκι στο Βροντάδο) θα υπερισχύσει των αμιγώς εικονικών προορισμών.
