Στο επεισόδιο αυτό του podcast «Τεχνο-λογικά», ο καθηγητής Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου, φυσικός με εξειδίκευση στην πειραματική φυσική και στην ιατρική τεχνολογία, παρουσιάζει το καινοτόμο έργο του πάνω σε μια πρωτοποριακή διαγνωστική συσκευή. Η συζήτηση ξεκινά από τη διαδρομή του καλεσμένου, ο οποίος αξιοποιώντας τις βαθιές γνώσεις του από την έρευνα στο CERN, κατάφερε να μεταφέρει την επιστημονική γνώση από το θεωρητικό πεδίο στις πρακτικές ανάγκες της σύγχρονης ιατρικής. Το κεντρικό θέμα είναι η ανάπτυξη μιας φορητής διαγνωστικής συσκευής που αξιοποιεί τη μέθοδο της διηλεκτρικής φασματοσκοπίας για τον εντοπισμό καρκινικών κυττάρων σε πραγματικό χρόνο.
Ο κ. Παπαγεωργίου εξηγεί ότι κάθε κύτταρο, είτε φυσιολογικό είτε καρκινικό, διαθέτει μια μοναδική «ηλεκτρική υπογραφή» η οποία ορίζεται από τη βιοηλεκτρική του συμπεριφορά και τις ιδιότητες της κυτταρικής του μεμβράνης. Εφαρμόζοντας μια ηλεκτρική τάση πολύ χαμηλής έντασης –ελεγχόμενο χρονοεξαρτώμενο πεδίο– η συσκευή «διαβάζει» την απόκριση του ιστού. Σε αντίθεση με τις καθιερωμένες μεθόδους απεικόνισης, όπως ο μαγνητικός τομογράφος (MRI), η συσκευή αυτή προσφέρει ασύλληπτα μεγαλύτερη ευαισθησία. Ενώ ο μαγνητικός τομογράφος ανιχνεύει όγκους μεγέθους μισού κυβικού χιλιοστού, η συσκευή του κ. Παπαγεωργίου, χάρη στη δυνατότητα ανίχνευσης σε επίπεδο μορίων, μπορεί να εντοπίσει καρκινικούς σχηματισμούς χίλιες φορές μικρότερους, επιτρέποντας την πρώιμη διάγνωση σε στάδια όπου η νόσος είναι πλήρως αντιμετωπίσιμη.
Η χρήση της συσκευής χωρίζεται σε δύο βασικούς πυλώνες: την προληπτική ανίχνευση και την ενδοχειρουργική χρήση. Στην περίπτωση των εξωτερικών ιατρείων, η συσκευή λειτουργεί συμβουλευτικά, παρέχοντας αποτελέσματα μέσα σε μόλις 20 δευτερόλεπτα, γεγονός που ανακουφίζει τους ασθενείς από την ψυχοφθόρα αναμονή των αποτελεσμάτων μιας βιοψίας που συχνά διαρκεί εβδομάδες. Στο χειρουργικό πεδίο, η σημασία της είναι καθοριστική. Κατά τη διάρκεια μιας επέμβασης αφαίρεσης όγκου, ο χειρουργός συχνά καλείται να αποφασίσει για τα όρια της εκτομής. Η συσκευή επιτρέπει στον χειρουργό να ελέγξει σε πραγματικό χρόνο αν η περιοχή που απομένει είναι απαλλαγμένη από καρκινικά κύτταρα, διασφαλίζοντας την αφαίρεση του όγκου επί υγιούς ιστού, χωρίς να καταστρέφονται απαραίτητα νεύρα ή υγιείς δομές.
Ο καλεσμένος διευκρινίζει ότι η συσκευή δεν χρησιμοποιεί τεχνητή νοημοσύνη (AI). Αυτή η επιλογή είναι στρατηγική, καθώς διευκολύνει τη διαδικασία έγκρισης από τους ρυθμιστικούς οργανισμούς (Notified Bodies), διατηρώντας παράλληλα τον γιατρό ως τον τελικό υπεύθυνο για τη λήψη της απόφασης. Τα αποτελέσματα των κλινικών μελετών σε 710 δείγματα, συμπεριλαμβανομένων καρκίνων του δέρματος και όγκων κεφαλής-τραχήλου, παρουσιάζουν αξιοσημείωτα ποσοστά ακρίβειας (sensitivity 98,1%, specificity 97%).
Η συζήτηση ολοκληρώνεται με τον κ. Παπαγεωργίου να αναδεικνύει τις προκλήσεις της μετατροπής ενός εργαστηριακού πρωτοτύπου σε εμπορικό προϊόν (Medical Device). Αναλύει τη διαδικασία πιστοποίησης (CE Mark μέσω MDR) και το «Freedom to Operate», τονίζοντας ότι η ελληνική έρευνα παράγει τεχνολογία παγκόσμιας κλάσης, ωστόσο η έλλειψη χρηματοδότησης για τα τελικά στάδια παραγωγής παραμένει το κύριο εμπόδιο. Παρά τις δυσκολίες, ο ίδιος αντλεί δύναμη από την ευγνωμοσύνη των ασθενών και την ικανοποίηση της ουσιαστικής προσφοράς, τονίζοντας πως η εφαρμοσμένη έρευνα είναι ο συνδετικός κρίκος που καθιστά την επιστημονική γνώση ένα πολύτιμο εργαλείο για την ανθρώπινη υγεία.
